MOT.07 – praktyczne kształcenie w zakresie elektromobilności
Kwalifikacja MOT.07 – Organizacja i prowadzenie procesu obsługi i naprawy pojazdów zeroemisyjnych i niskoemisyjnych jest jednym z kluczowych elementów kształcenia w zawodzie technik elektromobilności.
W centrum uwagi znajdują się pojazdy elektryczne i hybrydowe, bezpieczna praca przy układach wysokiego napięcia oraz diagnostyka, obsługa i naprawa nowoczesnych układów napędowych.
Systemy dydaktyczne THEPRA wspierają szkoły w praktycznej realizacji tych treści. Typowe zadania obejmują m.in.:
bezpieczne wyłączenie układu HV – sprawdzenie braku napięcia – pomiar rezystancji izolacji i połączenia wyrównawczego – diagnostykę akumulatora HV i systemu BMS – kontrolę układu ładowania – dokumentowanie wyników.
W ten sposób THEPRA łączy wymagania kwalifikacji MOT.07 z realistycznymi zadaniami warsztatowymi i praktycznym nauczaniem.
Trener bezpieczeństwa układów wysokiego napięcia
Kontrola układów HV, diagnostyka usterek i bezpieczne procesy warsztatowe
THEPRA Trener bezpieczeństwa układów wysokiego napięcia – 12 045 100 umożliwia praktyczne kształcenie w zakresie prac przy systemach wysokiego napięcia w pojazdach elektrycznych i hybrydowych. Głównym celem nie jest wyłącznie nauka zasad bezpieczeństwa HV, lecz realizacja pełnego procesu diagnostycznego i warsztatowego – od bezpiecznego wyłączenia układu, poprzez pomiary i lokalizację usterek, aż po ponowne uruchomienie systemu.
Trener odwzorowuje najważniejsze elementy układu wysokiego napięcia pojazdu: baterię HV, falownik, elektryczny silnik napędowy, elektryczną sprężarkę klimatyzacji, instalację 12 V, linię pilotową / Interlock oraz układ połączeń wyrównawczych. Dzięki temu uczniowie mogą analizować zależności występujące w kompletnym systemie HV.
Od bezpiecznej pracy do systematycznej diagnostyki HV
Trener został opracowany z myślą o bezpiecznej realizacji typowych zadań warsztatowych. Umożliwia ćwiczenie różnych procedur producentów dotyczących wyłączania układów HV, a także wykonywanie pomiarów rezystancji izolacji, kontroli połączeń wyrównawczych oraz systematycznej diagnostyki z wykorzystaniem warsztatowych przyrządów pomiarowych.
Uczniowie mogą ćwiczyć m.in.:
- bezpieczne wyłączanie układu HV zgodnie z określoną procedurą,
- zabezpieczenie systemu przed ponownym załączeniem,
- sprawdzanie i dokumentowanie braku napięcia,
- prawidłowe ponowne uruchomienie układu HV,
- pomiar i ocenę rezystancji izolacji,
- kontrolę połączeń wyrównawczych metodą 2- i 4-przewodową,
- analizę linii pilotowej / Interlock,
- odczyt i interpretację kodów usterek OBD-II,
- systematyczne lokalizowanie usterek przewodów HV, falownika, silnika i sprężarki klimatyzacji,
- wykonywanie pomiarów w układach beznapięciowych oraz – w przewidzianym trybie szkoleniowym – również pod napięciem,
- formułowanie diagnozy i zaleceń dotyczących naprawy.
Dokumentacja szkoleniowa obejmuje zadania dotyczące wyłączania i ponownego załączania układu HV, pomiarów pod napięciem oraz licznych przypadków diagnostycznych i usterek.
Pomiary rezystancji izolacji i połączeń wyrównawczych
W profesjonalnej diagnostyce układów wysokiego napięcia szczególne znaczenie ma kontrola izolacji względem nadwozia pojazdu oraz prawidłowości połączeń wyrównawczych.
Trener umożliwia wykonywanie pomiarów rezystancji izolacji przy napięciu probierczym do 500 V oraz pomiarów połączeń wyrównawczych prądem pomiarowym do 1 A. Pozwala to stosować odpowiednie warsztatowe przyrządy pomiarowe i ćwiczyć rzeczywiste procedury diagnostyczne.
Uczniowie uczą się przy tym nie tylko odczytywać wynik pomiaru, ale przede wszystkim prawidłowo go interpretować:
wykonać pomiar → ocenić wynik → zawęzić obszar usterki → ustalić przyczynę → określić sposób naprawy
Realistyczna diagnostyka usterek
Istotnym elementem dydaktycznym jest zintegrowany system symulacji usterek. Można odwzorować m.in. błędy izolacji, przerwy w przewodach, zwarcia w obwodach HV, nieprawidłowe połączenia wyrównawcze, usterki Interlock / linii pilotowej oraz błędy sterowników i komponentów wysokiego napięcia. Możliwe jest również jednoczesne występowanie kilku usterek.
Zadania mają charakter rzeczywistych przypadków warsztatowych. Uczniowie otrzymują zgłoszenie klienta, obserwują zachowanie systemu, analizują kody usterek, opracowują plan pracy, wyłączają układ HV i wykonują odpowiednie pomiary. Następnie określają przyczynę usterki, proponują sposób naprawy i dokumentują ponowne uruchomienie systemu.
Powstaje w ten sposób kompletny proces diagnostyczny:
zgłoszenie klienta → planowanie pracy → wyłączenie układu HV → diagnostyka → pomiar → lokalizacja usterki → decyzja dotycząca naprawy → ponowne uruchomienie → dokumentacja
Kluczowy element kształcenia MOT.07
W ramach kwalifikacji MOT.07 trener bezpieczeństwa HV umożliwia rozwinięcie wcześniej zdobytych podstaw w kierunku zaawansowanej diagnostyki i obsługi systemów wysokiego napięcia.
Uczniowie nie koncentrują się już tylko na pytaniu, jak bezpiecznie wyłączyć układ HV, ale również na tym, dlaczego system nie działa, jakie pomiary należy wykonać, aby ustalić przyczynę usterki, oraz jakie działania naprawcze są technicznie uzasadnione.
Dzięki temu trener stanowi naturalne przejście od nauki bezpieczeństwa HV do profesjonalnych procesów diagnostycznych stosowanych w warsztatach obsługujących pojazdy elektryczne i hybrydowe.
Ścieżka dydaktyczna MOT.07
zrozumieć układ HV → zaplanować pracę → bezpiecznie wyłączyć system → przeanalizować dane diagnostyczne → wykonać celowe pomiary → rozpoznać błędy izolacji i połączeń wyrównawczych → ustalić przyczynę usterki → podjąć decyzję dotyczącą naprawy → ponownie uruchomić system → udokumentować wykonane czynności
THEPRA Trener bezpieczeństwa układów wysokiego napięcia łączy w jednym systemie dydaktycznym bezpieczeństwo HV, technikę pomiarową, diagnostykę oraz proces warsztatowy, tworząc praktyczną podstawę do realizacji zaawansowanych treści kwalifikacji MOT.07.
Nr kat.: 12 045 100 – THEPRA Trener bezpieczeństwa układów wysokiego napięcia
Pojazd szkoleniowy THEPRA VW e-up!
Rzeczywisty pojazd BEV do diagnostyki, techniki wysokiego napięcia i procesów warsztatowych w ramach MOT.07
THEPRA VW e-up! – 79 406 100 to w pełni funkcjonalny pojazd szkoleniowy z napędem elektrycznym, zbudowany na bazie Volkswagena e-up! Umożliwia praktyczne kształcenie z wykorzystaniem rzeczywistego pojazdu elektrycznego BEV. Pojazd został przystosowany do nauki lokalizacji usterek, diagnostyki oraz wykonywania pomiarów i badań w układach elektrycznych i wysokonapięciowych.
W kontekście MOT.07 e-up! umożliwia połączenie wcześniej zdobytej wiedzy z zakresu bezpieczeństwa HV, techniki pomiarowej i diagnostyki w jednym kompletnym pojeździe. Uczniowie analizują nie tylko pojedyncze komponenty, lecz przede wszystkim ich współpracę w całym elektrycznym układzie napędowym.
Zrozumieć układ wysokiego napięcia na rzeczywistym pojeździe
Na pojeździe e-up! można bezpośrednio analizować najważniejsze komponenty samochodu elektrycznego, m.in. baterię trakcyjną, elektryczny silnik napędowy, elektronikę mocy / falownik, układ ładowania, złącze serwisowe Service Disconnect, elektryczny układ klimatyzacji oraz odpowiednie sterowniki.
Rzeczywista konstrukcja pojazdu umożliwia lokalizowanie komponentów, analizę schematów elektrycznych oraz zrozumienie zależności elektrycznych i komunikacyjnych pomiędzy poszczególnymi systemami.
Pojazd szkoleniowy jest wyposażony w trójfazowy napęd elektryczny o mocy 60 kW i momencie obrotowym 210 Nm oraz litowo-jonową baterię trakcyjną o napięciu znamionowym 374 V i energii 18,7 kWh.
Od zlecenia klienta do systematycznej diagnostyki
Jednym z głównych obszarów kształcenia w ramach MOT.07 jest realizacja pełnego procesu warsztatowego. Pojazd posiada zintegrowane skrzynki pomiarowe, wyjścia Pin-Out oraz możliwość celowego aktywowania usterek. Do dyspozycji jest 30 przełączników błędów oraz 84 wyjścia Pin-Out.
Dzięki temu można realizować praktyczne zadania diagnostyczne:
- przyjęcie i ocena zgłoszenia klienta,
- odczyt pamięci usterek i analiza wartości pomiarowych,
- korzystanie ze schematów elektrycznych i informacji producenta,
- określanie odpowiednich punktów pomiarowych,
- wykonywanie pomiarów napięcia, rezystancji i sygnałów,
- lokalizowanie usterek czujników, przewodów, sterowników i komponentów HV,
- planowanie i ocena działań naprawczych,
- kontrola systemu po naprawie oraz dokumentowanie przebiegu prac.
Przypadki usterek są przygotowane w taki sposób, aby łączyć zgłoszenie klienta, wpisy w pamięci usterek i rzeczywiste wartości pomiarowe. Dzięki temu uczniowie mogą systematycznie lokalizować m.in. usterki przewodów czujników napędu elektrycznego lub linii pilotowej złącza Service Disconnect.
Diagnostyka wysokiego napięcia w ramach MOT.07
W pogłębionym kształceniu e-up! oferuje szerokie możliwości pracy z układem wysokiego napięcia. Dokumentacja obejmuje procedury i protokoły dotyczące wyłączania układu HV, sprawdzania braku napięcia, kontroli połączeń wyrównawczych oraz pomiarów rezystancji izolacji.
Uczniowie mogą dzięki temu realizować pełny proces pracy przy układzie HV:
analiza zlecenia → ocena zagrożeń → wyłączenie układu HV → sprawdzenie braku napięcia → diagnostyka → ocena wyników pomiarów → lokalizacja usterki → decyzja dotycząca naprawy → kontrolowane ponowne uruchomienie systemu → dokumentacja
To właśnie połączenie bezpieczeństwa, diagnostyki i organizacji procesu warsztatowego ma szczególne znaczenie w ramach kwalifikacji MOT.07.
Praca z rzeczywistą techniką pojazdową
W przeciwieństwie do samego symulatora uczniowie pracują na rzeczywistym pojeździe elektrycznym. Dzięki temu mogą analizować typowe zagadnienia warsztatowe: Gdzie znajdują się komponenty HV? Które przewody i złącza należą do danego systemu? Które sterowniki komunikują się ze sobą? Jaki pomiar należy wykonać i w którym punkcie?
Jednocześnie e-up! jest specjalnie przystosowanym pojazdem szkoleniowym. Jest przeznaczony wyłącznie do celów dydaktycznych, a prace przy pojeździe muszą być prowadzone pod nadzorem odpowiednio wykwalifikowanego personelu. Pojazd nie jest przeznaczony do użytkowania w publicznym ruchu drogowym.
Praktyczny obiekt dydaktyczny dla MOT.07
THEPRA e-up! łączy w jednym rzeczywistym pojeździe kluczowe obszary kształcenia w zakresie techniki wysokiego napięcia:
bezpieczeństwo HV → budowa pojazdu → diagnostyka → pomiary elektryczne → lokalizacja usterek → planowanie naprawy → ponowne uruchomienie → dokumentacja
Dzięki temu e-up! tworzy praktyczny pomost pomiędzy systemami dydaktycznymi a rzeczywistym procesem warsztatowym i wspiera pogłębione kształcenie w zakresie pojazdów elektrycznych BEV w ramach MOT.07.
Nr kat.: 79 406 100 – THEPRA elektryczny pojazd szkoleniowy VW e-up!
Pojazd szkoleniowy THEPRA VW Golf GTE Plug-in Hybrid
Rzeczywisty pojazd PHEV do diagnostyki układów wysokiego napięcia, techniki hybrydowej i procesów warsztatowych w ramach MOT.07
THEPRA VW Golf GTE – 79 406 500 to w pełni funkcjonalny pojazd szkoleniowy typu plug-in hybrid, zbudowany na bazie Volkswagena Golf GTE. Został opracowany specjalnie do praktycznej nauki lokalizacji usterek, diagnostyki i wykonywania pomiarów elektrycznych. Uczniowie mogą analizować zarówno układ wysokiego napięcia z napędem elektrycznym i baterią HV, jak również silnik spalinowy, centralną instalację elektryczną i inne systemy pojazdu.
W ramach MOT.07 Golf GTE oferuje szczególną wartość dydaktyczną: uczniowie pracują na rzeczywistym pojeździe hybrydowym typu PHEV i poznają współpracę silnika spalinowego, napędu elektrycznego, baterii wysokonapięciowej, elektroniki mocy, skrzyni biegów, układu ładowania, chłodzenia oraz elektronicznych systemów sterowania.
Dwa układy napędowe – jeden pojazd
Golf GTE łączy silnik benzynowy o mocy 110 kW z silnikiem elektrycznym o mocy 75 kW. Maksymalna moc systemowa wynosi 150 kW (204 KM), a maksymalny moment obrotowy systemu 350 Nm. Napęd jest przenoszony przez 6-biegową przekładnię DSG. Bateria wysokonapięciowa ma pojemność 8,7 kWh.
Dzięki temu można bezpośrednio analizować typowe zagadnienia związane z napędem hybrydowym:
Kiedy pracuje silnik elektryczny? Kiedy uruchamiany jest silnik spalinowy? Jak współpracują oba źródła napędu? Jaką rolę pełnią bateria HV, elektronika mocy i skrzynia biegów? Jak usterka jednego podsystemu wpływa na działanie całego pojazdu?
W ten sposób układ hybrydowy jest przedstawiany nie jako zbiór pojedynczych komponentów, lecz jako kompletny, wzajemnie powiązany system.
Od testera diagnostycznego do pomiaru elektrycznego
Jednym z głównych elementów pojazdu szkoleniowego jest możliwość prowadzenia systematycznej diagnostyki. W tym celu zastosowano trzy skrzynki pomiarowe Breakout:
- dla silnika spalinowego,
- dla napędu elektrycznego,
- dla baterii wysokonapięciowej.
Rozmieszczenie punktów pomiarowych odpowiada oryginalnemu schematowi elektrycznemu. Dzięki mostkom pomiarowym możliwe jest rozdzielenie sterownika od wiązki przewodów i wykonywanie pomiarów zarówno po stronie sterownika, jak i instalacji pojazdu.
Dodatkowo pojazd posiada 84 punkty pomiarowe Pin-Out bezpośrednio przy komponentach. Pozwala to systematycznie wykonywać pomiary napięcia, rezystancji i sygnałów pomiędzy sterownikiem, wiązką przewodów i danym podzespołem.
Realistyczne przypadki usterek z praktyki warsztatowej
Zintegrowany system symulacji obejmuje usterki F1–F60. Błędy F1–F30 dotyczą głównie techniki wysokonapięciowej i hybrydowej, natomiast F31–F60 obejmują dodatkowo konwencjonalne, elektroniczne i połączone w sieć systemy pojazdu.
W obszarze HV można diagnozować m.in. usterki związane z:
napędem elektrycznym, czujnikiem położenia wirnika, czujnikami temperatury, linią pilotową / Interlock, izolacją baterii HV, układem ładowania, chłodzeniem baterii oraz stycznikami wysokonapięciowymi.
Ponadto dostępne są przypadki usterek dotyczące Hybrid-CAN, LIN-Bus, silnika spalinowego, czujników, systemów komfortu, klimatyzacji oraz innych sterowników. Można więc analizować m.in. przerwy i zwarcia w magistrali Hybrid-CAN czy błędy komunikacji z ogrzewaniem PTC i sprężarką klimatyzacji.
Prace przy układzie wysokiego napięcia w ramach MOT.07
Oprócz ogólnej diagnostyki pojazdu Golf GTE umożliwia pogłębioną naukę typowych prac przy układzie HV. Dokumentacja szkoleniowa obejmuje m.in. ćwiczenia i protokoły dotyczące:
wyłączania układu wysokiego napięcia · sprawdzania braku napięcia · kontroli połączeń wyrównawczych · pomiaru rezystancji izolacji · analizy baterii wysokonapięciowej
Uczniowie mogą dzięki temu realizować pełny proces warsztatowy:
zlecenie klienta → diagnostyka pojazdu → ocena zagrożeń → wyłączenie układu HV → planowanie pomiarów → analiza wyników → lokalizacja usterki → decyzja dotycząca naprawy → kontrola działania → dokumentacja
Szczególna wartość dla MOT.07 – zrozumienie współpracy systemów
Golf GTE pokazuje, że diagnostyka nowoczesnego pojazdu hybrydowego nie kończy się na oddzielnym rozpatrywaniu „silnika spalinowego” i „elektromobilności”.
Usterka w napędzie elektrycznym, baterii, magistrali CAN, układzie chłodzenia lub konwencjonalnym sterowniku może wpływać na gotowość do jazdy, tryb elektryczny lub funkcjonowanie całego układu hybrydowego.
Na pojeździe szkoleniowym można praktycznie analizować zależności:
silnik spalinowy ↔ silnik elektryczny ↔ bateria HV ↔ elektronika mocy ↔ DSG ↔ komunikacja sterowników ↔ układ ładowania i chłodzenia
Rzeczywisty pojazd PHEV jako obiekt dydaktyczny dla MOT.07
W koncepcji kształcenia MOT.07 THEPRA Golf GTE stanowi praktyczne rozwinięcie pojedynczych systemów dydaktycznych HV. Wiedza zdobyta wcześniej w zakresie bezpieczeństwa wysokonapięciowego, techniki baterii, maszyn elektrycznych, sieci pojazdowych i techniki pomiarowej zostaje połączona w pracy z rzeczywistym pojazdem typu plug-in hybrid.
Ścieżka dydaktyczna prowadzi od pojedynczego systemu do całego pojazdu:
zrozumieć system → analizować dane diagnostyczne → zaplanować pomiary → wykonać pomiary na rzeczywistym pojeździe → zlokalizować usterkę → ocenić zależności systemowe → podjąć decyzję dotyczącą naprawy → udokumentować proces warsztatowy
Pojazd szkoleniowy jest przeznaczony wyłącznie do celów dydaktycznych. Prace muszą być wykonywane pod nadzorem odpowiednio wykwalifikowanego personelu. Pojazd nie jest dopuszczony do użytkowania w publicznym ruchu drogowym.
Nr kat.: 79 406 500 – THEPRA pojazd szkoleniowy VW Golf GTE Plug-in Hybrid